We willen met dit jaarverslag de meest belangrijke informatie en ontwikkelingen schetsen van het IBW Zagan over het werkjaar 2010. Het project heeft 90 erkende plaatsen voor beschut wonen, een eigen werking psychiatrische zorg in de thuissituatie (PZT) en het arbeidscentrum Compagnie de Sporen. Net twintig jaar geleden zijn in het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain voor dit alles de eerste aanzetten gegeven op basis van de reconversiewet van 10 juli 1990. Een jaar later, in november 1991 opende Zagan binnen deze reconversiebeweging haar eerste groepswoning. Zagan is actief in de Gentse regio en in Deinze.
In 2010 zijn 131 verschillende mensen begeleid in het kader van Beschut Wonen en 26 cliënten in de zorgvorm PZT. Op basis van de erkenning tekende Zagan een gemiddelde bezetting van 95,3% wat overeen komt met 31.303 bezettingsdagen. Dit werkjaar telden we 44 nieuwe bewoners. Anderzijds verlieten 36 bewoners definitief het project met een afronding van hun verblijfovereenkomst. In het arbeidscentrum Compagnie de Sporen zijn 243 mensen actief begeleid.
Beschut wonen
Als we even focussen op de nieuwe instroom, dan valt op dat 29,5 % (of 13 personen) van de 44 nieuwe bewoners afkomstig is van het Psychiatrische Centrum Dr. Guislain. Samen stuurden veertien verschillende verwijzers cliënten naar Zagen door. Na het P.C. Dr. Guislain waren tijdens dit referentiejaar het Psychiatrisch Ziekenhuis Caritas Melle, de Therapeutische gemeenschappen van De Sleutel en het Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Camillus uit Sint-Denijs-Westrem de belangrijkste.
Er kwamen in 2010 105 nieuwe aanmeldingen binnen waarvoor evenveel intakes zijn opgestart en waarvan er 44 bewoners effectief konden gehuisvest en begeleid worden. Van deze 44 nieuwe cliënten kwamen er 17 (38 %) ons project binnen via het doorgangshuis. Naar het tussenhuis voor mensen met een dubbele diagnose kwamen 5 bewoners rechtstreeks. In een woning, specifiek voor patiënten van de verslavingseenheid (Opname 3) van P.C. Dr. Guislain namen vier nieuwe bewoners hun intrek. In Deinze onthaalden we 2 nieuwe bewoners.
Niet anders dan andere jaren, kampen onze nieuwe cliënten in grote mate met psychose (33%) en heeft ongeveer de helft van hen een afhankelijkheidsproblematiek, al dan niet gevat in een dubbele diagnose. Ongeveer 1 op de vier nieuwkomers is vrouw. De gemiddelde leeftijd van alle 131 bewoners is 45 jaar. De gemiddelde leeftijd van de 44 nieuwkomers is 41 jaar.
Bij de 36 ontslagen bewoners zien we dat er 15 (ruim 40%) na hun verblijf in Zagan alleen gingen wonen terwijl één bewoner verhuisde naar een ander project Beschut Wonen. 20 bewoners keerden terug naar de residentiële psychiatrie, de gevangenis of de crisisopvang van De Sleutel voor een heroriëntatie. Ook hier zien we dat ongeveer een derde van de bewoners die ons project verlieten kampt met een psychotische aandoening.
Activering van bewoners is en blijft een bijzonder aandachtspunt in de begeleiding. Als we inzoomen op de gestructureerde dagactiviteiten dan weerhouden we vooral dat 21% van de 131 bewoners in 2010 nog een vorm van dagtherapie kreeg ingesteld. Dat we in 2010 44 nieuwe bewoners telden is daar niet vreemd aan. Bij een ontslag uit een psychiatrische setting wordt vaak nog in de overgang daghospitalisatie geïnstalleerd. In het eigen arbeidscentrum Compagnie de Sporen komt 13% van onze bewoners langs en nog eens 7,5 % vindt een aan hem of haar aangepaste activiteit in een ander activiteitencentrum of sociale werkplaats. 14 bewoners hebben betaald werk en 8 volgden een voltijdse opleiding. Dit gaat van tweedekansonderwijs in een secundaire leergang tot aan arbeidgerelateerde opleidingen. 17 bewoners doen vrijwilligerswerk. Ongeveer een kwart van al onze bewoners vult zijn dagen met huishoudelijke activiteiten vaak afgewisseld met vrijetijdsactiviteiten of ontmoeting.
Budgetbegeleiding is voor veel van onze cliënten op de een of andere manier geïnstalleerd. Ruim 30 % van de 131 bewoners kreeg een juridische maatregel zoals bewindvoering of collectieve schuldbemiddeling. Nog eens 20 % koos voor een vrijwillige lastgeving, budgetbeheer door een OCMW of eigen familie. Ruim een kwart van onze bewoners beheert zijn of haar financiën volledig autonoom. De rest van de bewoners werkt met eigen rekeningen maar met zwakke tot sterke budgetbegeleiding door de woonbegeleiding.
Psychiatrische zorg in de thuissituatie
Buiten een specifieke financiering investeert Zagan begeleidingsuren in een eigen project voor psychiatrische zorg in de thuissituatie. In 2009 stelde Zagan zich kandidaat voor de uitbreiding van de Federale Pilootprojecten Psychiatrische Zorg in de Thuissituatie in een partnerschap met de reeds lopende PTZ-projecten in Deinze en Eeklo. Sinds januari 2010 worden de PZT activiteiten in Zagan geregistreerd door middel van een programma ontwikkeld door PopovGGZ. Uit het rapport over 2010 halen we dat 26 mensen in het eigen PZT project werden begeleid. Er kwamen ten opzichte 2009 7 nieuwe cliënten in begeleiding en voor 3 werd deze afgerond. Het merendeel van deze PZT-cliënten kampt met schizofrenie of een andere psychotische stoornis. De hulpverleneractiviteit richt zich vooral op follow- upcontact, medicatieopvolging, materieel- en administratieve begeleiding en ADL ondersteuning. De begeleiding gebeurt vooral op basis van face to face -contacten bij de cliënt thuis , op kantoor of via telefoon. In totaal gaat dit in 2010 over 1111 interventies. Gemiddeld 21 interventies per week. Het eigen PZT-project situeert zich als een nazorgfunctie voor de eigen ex-cliënten uit beschut wonen maar ook deels voor patiënten die werden verwezen door het P.C. Dr. Guislain. Mensen kunnen quasi direct na het verlaten van Beschut Wonen PZT ondersteuning genieten.
Activering en arbeidscentrum Compagnie de Sporen
Compagnie de Sporen heeft in 2010 182 cliënten begeleid in arbeidszorg arbeidstrajectbegeleiding, arbeidstraining en loopbaanbegeleiding . 55 % werd verwezen door de financierende partners, het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain en het IBW Zagan vzw.
45% van de doelgroepmedewerkers werd verwezen door niet financierende partners met GTB als grootste externe verwijzer. Daarnaast werden voor het Vlaamse Meerbanenplan nog eens 13 personen begeleid in arbeidszorg en stapten 12 cliënten in een activeringsstage in ateliers van Compagnie de Sporen. Nog twee personen deden een korte observatiestage. Compagnie de Sporen heeft in het kader van het Vlaamse Meerbanenplan een samenwerkingsverband met de beschuttende werkplaats Ryhove en andere arbeidszorgcentra uit de regio zoals De Moester, Kompas, De Keiberg, en de kringloopwinkel Brugse Poort. Een trajectbegeleider van het centrum is sinds 2009 ook verbonden aan de ‘Tender Activering en zorgbegeleiding van de VDAB’. Compagnie de Sporen voorziet coaching in het luik ‘empowerment’ voor uitkeringsgerechtigde werklozen met een (vermoedelijke) medische, mentale, psychische of psychiatrische problematiek. In 2010 zijn in dit kader 29 personen begeleid om drempels die een tewerkstelling in de weg staan, bespreekbaar te maken en aan te pakken. Het arbeidszorgcentrum heeft sinds enkele jaren ook een samenwerkingsovereenkomst met het OCMW van Gent en begeleidt jaarlijks 5 voltijdse doelgroepmedewerkers die door het Opleidings- en Tewerkstellingscentrum van OCMW Gent worden doorverwezen voor arbeidszorg of een artikel 60-tewerkstelling. Alles samen ging dit centrum in 2010 dus op pad met 243 cliënten.
In 2010 was het centrum partner in het ESF project ‘Impact assessment on mental health for Policy development’ met The Richmond Foundation (Malta) als penhouder.
Compagnie de Sporen kon dit jaar terug rekenen op een subsidie voor arbeidszorg van de provincie Oost Vlaanderen.
Het inzetten van een nieuw decennium heeft geleid tot een aantal belangrijke wijzigingen. Er is een nieuwe website gelanceerd www.compagniedesporen.be , het sleutelproces werd aangepast, er werden contactpersonen aangeduid voor elke afdeling van het P.C. Dr. Guislain en beschut wonen, het onthaal in het centrum werd geoptimaliseerd en er lopen sinds mei 2010 op regelmatige basis intervisies.
Compagnie de Sporen is sinds maart 2010 betrokken in en voorzitter van Guislain@Work , een werkgroep die op organisatieniveau de samenwerking met het P.C. Dr. Guislain en Zagan wil verbeteren.
Personeelsleden van Compagnie de Sporen maken deel uit van de ad hoc werkgroep ‘zorgfunctie activering’ bij Zorgnet Vlaanderen. Ook in het Regionaal Netwerk arbeidszorg van de provincie Oost-Vlaanderen, de algemene vergadering van het PAOV, het partneroverleg voor de tender activering en zorgbegeleiding en het partneroverleg voor het Vlaamse Meerbanenplan en het platform activeringsbegeleiding zetelen medewerkers van Compagnie de Sporen.
Compagnie de Sporen is aangesloten bij SLN (Sociaal Lerend Netwerk) en lid van Zorgnet Vlaanderen. Er werden 2 zomeruitstappen en een reis naar Tsjechië ondernomen alsook enkele opbrengstactiviteiten om deze uitstappen toegankelijk te maken voor financieel minder draagkrachtige cliënten.
Wetenschappelijke studies
Onderzoek Dr. Marc Eneman (UPC Sint-Kamillus Bierbeek) .
Van de groep bewoners uit beschut wonen namen 7 mensen deel aan een onderzoek van Dr. Marc Eneman, psychiater in het UPC Sint-Kamillus Bierbeek over ‘Hopeloosheid en zingeving bij het lijden onder schizofrenie’. Dit gebeurde op basis van gestandaardiseerde interviews en vragenlijsten. Het project heeft tot doel om het besef m.b.t. deze problematiek te verhogen en de klinische inspanningen in dit domein te helpen valoriseren.
Studie ‘Levensstijlinterventie op lichaamsbeweging en voeding’ (Universiteit Gent).
Zagan stelde zich kandidaat voor de studie naar ”Doeltreffendheid en kosten van het bevorderen van lichaamsbeweging en voedingsgewoonten bij personen die in beschut wonen verblijven”. 16 bewoners nemen deel. Enerzijds aan 10 georganiseerde wandelingen, anderzijds aan 10 groepssessies, over thema’s die met lichaamsbeweging en voedingsgewoonten te maken hebben.
Gentse Universitaire studie naar moeilijk doorverwijsbare zorggebruikers in de GGZ Regio Groot Gent (Dit onderzoek liep in opdracht van de Kernactoren GGZ regio Gent met de financiële steun van PopovGGZ vzw).
Het betrof een onderzoek naar het profiel van de moeilijk plaatsbare zorggebruikers en naar de complexe zorgorganisatie binnen de Oost-Vlaamse GGZ. Blijkt ondermeer uit dit onderzoek dat Zagan door veel hulpverleners als een zeer laagdrempelige en goede partner wordt gepercipieerd. Bovendien lijkt Zagan ruim gekend onder de hulpverleners in de provincie. Zagan verwijst naar - en ontvangt van een veelheid aan partners cliënten en blijkt centraal te staan binnen het GGZ netwerk in de Gentse regio.
Ontwikkelingen, nieuwigheden, projecten
Visietekst Ottergemsesteenweg
In het huis aan de Ottergemsesteenweg loopt een begeleiding die gebaseerd is op een samenwerking tussen het IBW Zagan en Opname 3 van het P. C. Dr. Guislain (unit voor behandeling van mensen met alcohol- en medicatiemisbruik). In 2010 werd de visietekst betreffende deze samenwerking geactualiseerd en verfijnd. De begeleiding loopt er volgens de principes van systematisch rehabiliterend handelen (SRH) . Samen met de bewoner wordt gefaseerd, een persoonlijk traject opgesteld met als doel, de kwaliteit van leven te verbeteren vanuit een totale abstinentie.
Uitkomstenmanagement – SRH methodiek
Sinds 2009 wordt jaarlijks de tevredenheid bevraagd bij onze bewoners op basis van de Trimbosthermometer. Vanaf 2011 zal er ook gestart worden met het hanteren van de Trimbosempowermentvragenlijst van Boevink. Zo kan beoordeeld worden in welke mate er in Zagan ‘empowerend’ gewerkt wordt en kan bij herhaaldelijk afnemen in kaart worden gebracht of de bewoner groeit in zijn/haar kracht.
Via de terugkoppeling van resultaten naar het team en de bewoner kan onderbouw geboden worden aan de regelmatige evaluatie van de evolutie van de bewoner. Dit heeft tot doel het begeleidingsplan aan te passen aan de noden, wensen en behoeften van de bewoner via de methodiek van krachtgericht werken. Het uiteindelijke doel is om zo hersteltrajecten op te zetten en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Bevraging van Zagan (over bekendheid, samenwerken, verwachtingen) bij alle afdelingen van het P.C. Dr. Guislain /dienst maatschappelijk werk
Zagan stelde een vragenlijst op met 31 stellingen (over bekendheid, samenwerken en verwachtingen). De afdelingen van het P.C. Dr. Guislain en de dienst maatschappelijk werk werd gevraagd hun mening te geven over deze stellingen en de graad van belangrijkheid. Dit, aan de hand van een 5-puntenschaal.
Uit deze studie kan geconcludeerd worden dat Zagan als een bevoorrechte partner in de zorg wordt gepercipieerd. Verder weerhouden we vooral, enerzijds dat er aan de bekendheid van de organisatie in het ziekenhuis nog kan gesleuteld worden (vnl. wat betreft de doelgroepenwerking). Anderzijds dat er meer aandacht mag besteed worden aan het cliëntenoverleg tussen beide voorzieningen vooral tijdens en naar het einde van het verblijf.
Het doel van deze bevraging was om de vragen en opmerkingen over de werking, bekendheid en samenwerking ernstig te nemen en hieraan verbeteracties te koppelen. Dit om bij te dragen aan een nog betere samenwerking tussen het IBW Zagan en het P.C. Dr. Guislain. Zo willen we ook een bijdrage leveren aan de te verwachten operationalisering van de beweging van het artikel 107 zoals deze in het ziekenhuis in het vooruitzicht zijn gesteld. Wat de verbeteracties betreft werd er gedacht aan een rondgang op de afdelingen om informatie te verstrekken, de verspreiding van het jaarverslag en het aanbieden van een korte stage.
G-pact
Zagan nam in 2010 terug deel een het experimentele project G-pact (Guislain project Assertive Community Treatment) waarbij hersteltrajecten worden opgezet voor en met mensen die kampen met langdurende en complexe psychiatrische problemen. Zagan stelde hiervoor een van zijn medewerkers gemiddeld vier uur per week vrij.
Tewerkstelling
Zagan had in 2010 exclusief de beleidspsychiater een tewerkstelling van 17 FTE verdeeld over 21 medewerkers. De werkorganisatie rust op vier begeleidingsclusters waarvan drie voor beschut wonen en één voor activering (Compagnie de Sporen). Het betreft 13 vrouwelijke en 8 mannelijke medewerkers.
De gemiddelde leeftijd van alle medewerkers bedroeg op 31 december 2010 42 jaar. Naar kwalificatie is er een goede mix van psychiatrisch verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, ergotherapeuten , opvoedkundigen en mensen met een graduaat gezinswetenschappen. Er is een psycholoog in dienst en twee medewerkers met een secundaire opleiding.
De verdeling naar financieringsbronnen:
Norm beschut wonen: 11,9 VTE
Sociale maribel: 2 VTE
Financiering Activering 1,5 VTE
OCMW 0,8 VTE
Vlaams Meerbanenplan 0,2 VTE
Vervanging in kader van CAO eindeloopbaan 0,6 VTE
Onze medewerkers waren:
Annemie Beyne - Bart Kentane - Christel Boone - DirkVervers (coördinator) - Ellen Leemans - Gunther Degraeve (beleidspsychiater) - Hilde Oosterlinck - Joris Bultynck - Katleen Wieme - Leen Roegies - Liselotte Derre - Lore Stichelbout - Luc Dellafaille - Magalie De Cordier - Martine Snauwaert - Nick Devuyst - Pieter Van Tilborgh - Rita De Nockere - Stefan de Pestel- Sylvie Enzlin - Véronique Norga - Wim Schacht
Contact en meer informatie:
IBW Zagan vzw
Tolhuislaan 82
9000 Gent
09-223.71.23
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
de Sporen
Maïsstraat 10
9000 Gent
09-226.12.20
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
exploitatie van de vzw Zagan is in handen van een samenwerkingsverband gesloten tussen het P.C. Dr. Guislain, het CGG Eclips, het RCGG Deinze-Eeklo-Gent en De Sleutel (allen te Gent)
R.I.Z.I.V. nr. 7.260.19.26 – ondernemingsnummer 0450.587.665
Compagnie
De